กิ่งเพชร

ขอแนะนำวรรณกรรมอันหลากหลาย เถ้าแก่มืออาชีพ พี่สอนน้อง คมความคิด นวนิยายแนววิทยาศาสตร์เรื่องดีเอ็นเอสายพันธุ์สยอง 2059 และนิยายวรรณกรรมเยาวชนเรื่อง โฮ้ง…ผู้เดียวดาย

พี่สอนน้อง: ตอนที่ 27 สติแตก

สติแตก

สติแปลว่าความระลึกได้ความนึกขึ้นได้ ความไม่เผลอฉุกคิดขึ้นได้ การคุมจิตไว้ในกิจ หมายถึงอาการที่จิตนึกถึงสิ่งที่จะทำจะพูดได้ นึกถึงสิ่งที่ทำคำที่พูดไว้แล้วได้เป็นอาการที่จิตไม่หลงลืม ระงับยับยั้งใจได้ ไม่ให้เลินเล่อพลั้งเผลอป้องกันความเสียหายเบื้องต้นยับยั้งชั่งใจไม่บุ่มบ่ามเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าความไม่ประมาท

สติเป็นคุณธรรมที่เกิดเองไม่ได้ ต้อง ทำให้เกิดขึ้นด้วยการฝึกฝนรวบรวมจิตใจให้นิ่งแน่วด้วยวิธีต่างๆ เช่นการเจริญวิปัสสนาคือการฝึกตามมหาสติปัฏฐานสูตรทำสมาธิสวดมนต์ภาวนาคือให้มีความรู้สึกตัวผ่านอายตนะทั้ง 6(หู ตา จมูก ลิ้น กาย และใจ)

สติ มีใช้ในอีกหลายความหมาย เช่น กำหนดรู้ ตระหนักรู้ ระลึกรู้สัมผัสรู้ รู้สึกตัว และอื่นๆที่ใช้ในความหมายการทำความกำหนดรู้สึกตัวในปัจจุบันต่อผัสสะใดๆที่ เกิดขึ้นมาเพื่อให้กำหนดรู้เฉพาะหน้าให้เท่าทันต่อสัมผัสตามความเป็นจริงต่อ สิ่งที่ปรากฏขึ้นมาให้จิตเป็นอิสระต่อสิ่งที่มากระทบในฐานะเป็นเพื่อผู้เฝ้า รู้เฉยด้วยการเพิ่มการรับรู้ทางประสาทสัมผัสโดยลดการคิดนึกปรุงแต่งความ รู้สึกอื่นๆ

สติใช้เพื่อที่จะรู้เท่าทันในสังขาร 3

1.       รู้เท่าทันในการเคลื่อนไหว(กายสังขาร) ในอันที่จะการสร้างกรรมใดๆ นั่นคือศีล

2.       รู้เท่าทันในอารมณ์ที่ปรุงแต่งจิต(จิตสังขาร) จนจิตเป็นอิสระจากอารมณ์ นี่คือสมาธิ

3.       รู้เท่าทันความคิดทั้งหลาย(วจีสังขาร) ว่าความคิดเป็นเหตุเป็นผลหรือไม่(โยนิโสมนสิการ) นี้คือปัญญา

(วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี วันที่ 30 มีนาคม 2556)

สติแตก น่าจะหมายถึง การสูญเสียสติไปชั่วคราว ปล่อยให้กิเลสครอบงำจิตใจ จนต้องแสดงความโกรธอย่างเกรี้ยวกราด เผลอลืมตัวทำในสิ่งที่ไม่พึงประสงค์ เช่น หน้าบึ้งตึง สายตาอาฆาตแค้น พูดจาข่มขู่ ด่าว่า ยกมือชี้หน้า ตรงเข้าทำร้ายร่างกาย ชกต่อย ลอบทำร้าย ฟันแทง ยิงปืน เป็นต้น ส่งผลให้ระบบการทำงานของร่างกายไม่สมดุล ทำงานมากกว่าปกติคือ หายใจถี่ หัวใจเต้นเร็ว ความดันโลหิตสูง กล้ามเนื้อใบหน้าเครียดเกร็ง ฮอร์โมนบางอย่างหลั่งมากขึ้น เส้นเลือดตีบและแตกได้ถ้าสติแตกบ่อยๆ เป็นประจำ ทำให้เกิดความเครียดสูง กลายเป็นคนอมทุกข์ ไม่มีความสุข ส่งผลทางอารมณ์เป็นคนโกรธง่าย หายยาก เมื่อมีใครมาพูดกระตุ้นหรือปัจจัยอื่นมากระทบ จะรู้สึกระงับอารมณ์โกรธไม่อยู่ หุนหันพลันแล่น นานวันเข้าเป็นคนซึมเศร้า เป็นโรคจิตและโรคประสาท เป็นผู้ที่แก้ไขปัญหาตนเองไม่ได้ มองโลกในแง่ร้าย มักเป็นผู้ที่แก่ก่อนวัย เมื่อเปรียบเทียบกับรุ่นราวเดียวกัน ส่วนใหญ่พึ่งพาสิ่งอื่นมาช่วยให้ตนเองคลายทุกข์ เอาเวลาไปทำอย่างอื่นไม่ต้องมีเวลามาคิดคำนึงถึงเรื่องความทุกข์ อาทิ ชมภาพยนตร์เกือบทุกวัน เดินทางไปเที่ยวต่างประเทศไปมาเกือบทุกจังหวัดในประเทศไทย อ่านหนังสือประวัติศาสตร์เรื่องที่ชอบไปประเทศนั้น กินอาหารอร่อยเป็นประจำ กินเหล้าย้อมใจ เที่ยวราตรีทุกวัน ขึ้นอยู่กับตนเองว่านิยมชมชอบเรื่องไหนเป็นพิเศษ ทั้งนี้เพื่อบรรเทาอาการเครียดในจิตใจ และคิดว่าสิ่งที่ตนเองทำเป็นประจำคือความสุขแท้จริง จึงต้องไปแสวงหาความสุขจากวัตถุ ด้านนอกจิตใจ ทำให้สูญเสียเงินทองมากมาย ไม่อาจเก็บออมทรัพย์สินได้ รวมถึงเกิดการทะเลาะวิวาท อาจได้รับบาดเจ็บ เสียชีวิต เสียค่ารักษาพยาบาล สูญเสียเวลาโดยไม่จำเป็น หรือครอบครัวเดือดร้อนจากการที่หัวหน้าครอบครัวถูกจำคุกติดตะราง ชีวิตไม่มีความสุข เนื่องจากอาการสติแตก ทำไปด้วยอารมณ์ของกิเลสทั้งปวง

ตัวอย่างอาการสติแตกที่เห็นชัดเจนคือ การขับรถบนท้องถนน บางครั้งอาจมีปัญหาจราจรติดขัด ขับรถเบียดกัน หรือขับรถเร็วมาก ปาดกันไปมาด้วยความเร่งรีบ อีกฝ่ายหนึ่งโกรธจัดจึงขับปาดหน้าบ้าง เมื่อถึงทางแยกติดไฟแดง ทั้งสองฝ่ายลงมาชกต่อยกัน นำอาวุธที่หาได้มาต่อสู้ทำร้ายกัน บางคนหัวแตก ถูกตีจนน่วม ถูกไล่ยิงแทงฟันเกิดอาการบาดเจ็บและเสียชีวิต บางครั้งพยายามขับเบียดกันด้วยความเร็วสูง รถเสียหลักลงข้างทาง ชนขอบปูน หรือพลิกคว่ำกลางถนน เกิดการสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินได้ เป็นเพราะความใจร้อน โกรธและโมโหง่าย ไม่รู้จักให้อภัย ยับยั้งจิตใจตนเองไม่โต้ตอบอย่างขาดสติ

อาการสติแตกต่อมาเกิดจากโมหะ เห็นเพศตรงข้ามรูปหล่อหรือสวยงาม มักทนไม่ได้ อยากเข้าไปมีเพศสัมพันธ์ด้วย ถ้าเป็นผู้หญิงก็เป็นเรื่องความใจแตก สมัครใจ หรือเป็นชู้กับคนอื่น เป็นปัญหาครอบครัวรุนแรง หากเกิดกับผู้ชาย เป็นเรื่องของการข่มขื่น ความไม่ปลอดภัยในทรัพย์สิน เรื่องราวมักใหญ่โตในสังคมทั่วไป เมื่อเป็นการข่มขื่นและฆ่าผู้หญิงโดยเฉพาะเด็ก ส่วนใหญ่เป็นการดื่มเหล้าหรือเสพยาบ้า โดยอ้างว่าทำไปเพราะเกิดอารมณ์จากการดื่มหรือเสพความจริงตนเองนั่นแหละเป็นผู้ก่อเหตุ สติแตกได้อย่างง่ายดายแค่เห็นรูปภาพนอกเท่านั้น แม้แต่หญิงชราก็ไม่ยกเว้น มีข่าวเป็นประจำ ช่างน่าสลดใจว่ากระทำได้อย่างไร มีจิตใจโหดเหี้ยม คล้ายสัตว์ป่าในร่างกายมนุษย์

อาการสติแตกจากความโลภมาก อยากได้สิ่งของคนอื่น เป็นสาเหตุให้มิจฉาชีพนำไปใช้หลอกลวงทรัพย์สินของผู้อื่น อาทิ ถูกรางวัลใหญ่ ต้องเสียภาษีเป็นหลักแสนบาทก่อน จึงจะได้รางวัลไป ถ้าโอนมาช้าอาจให้ผู้อื่นได้รับรางวัลแทน หรือหลอกให้หวาดกลัวว่าคนในครอบครัวประสบอุบัติเหตุ ต้องโอนมาให้ด่วนเป็นค่ารักษาพยาบาล โรงพยาบาลจึงสามารถรักษาช่วยชีวิตไว้ทันที อารามตกใจ ไม่ทันฉุกคิด ทำให้สูญเสียเงินทองมากมาย ส่วนใหญ่คนร้ายสุ่มโทรศัพท์ตามบ้านช่วงกลางวัน มีเฉพาะผู้สูงวัยเพียงคนเดียว ไม่มีลูกหลานอยู่บ้าน เนื่องจากเป็นเวลาปกติของการทำงาน

ผู้มีสติแตกได้ง่าย มักเป็นคนหงุดหงิด ใจร้อน บ่นจู้จี้จุกจิกในเรื่องราวต่างๆ ทนภาพที่เห็นหรือเสียงมากระทบถูกจิตใจไม่ได้ อ่อนไหวต่ออารมณ์และความรู้สึก ยิ่งเป็นเรื่องไม่พอใจ อาจระเบิดเป็นคำพูดด่าว่าทันที ทำให้เกิดการทะเลาะวิวาทกับผู้คนรอบตัว ผลเสียคือมีความเครียดและวิตกกังวลสูง ส่งผลให้เกิดโรคร้ายในภายหลังได้ ใบหน้าเหี่ยวย่นก่อนวัย ไม่มีรอยยิ้มให้ผู้อื่น กลายเป็นคนมองโลกในแง่ลบ ความอดทนต่ำ ไม่มีความสุขในชีวิต บั้นปลายชีวิตอาจป่วยเป็นโรคซึมโศร้า เมื่อป่วยเป็นโรคร้ายหรือโรคเรื้อรัง มักรู้สึกทุกข์ทรมานมากกว่าคนปกติทั่วไป แก้ไขปัญหาตนเองไม่ได้ และตัดสินใจด้วยการฆ่าตัวตาย

ผู้ที่รู้สึกว่าตนเองขาดสติสัมปชัญญะบ่อย ประการแรกต้องหลีกเลี่ยงปัจจัยเป็นเหตุให้เกิดความไม่พอใจ ไม่ไปมองดูภาพและฟังเสียงที่รู้สึกทนไม่ได้ อีกทั้งไม่ไปปรุงแต่งความคิดจนฟุ้งซ่าน ในเรื่องราวไม่พอใจต่างๆ โดยนำมาพูดซ้ำให้คนอื่นฟัง เช่น การบริการไม่ดีของพนักงานร้านอาหาร การวิพากษ์วิจารณ์ข่าวอาชาญกรรมดุเดือด เป็นต้น ประการที่สองคือ มีสติอยู่กับตนเองตลอดเวลา หมั่นถือศีล สวดมนต์ และนั่งสมาธิภาวนา บอกกับตนเองไม่ให้กิเลสเข้าครอบงำง่ายเกินไป ขอให้มีพลังกายและใจในการระงับความรู้สึกไม่พอใจทั้งหลาย จนนำไปสู่อาการสติแตก ประการที่สาม ต้องหัดเป็นคนให้อภัยและเมตตาผู้อื่น ไม่หาเหตุผลอื่นมาล้มล้างสิ่งดีๆ ที่เกิดขึ้นในจิตใจ มองโลกให้สวยงามขึ้น หาเหตุผลในแง่บวกมาหักล้างความไม่พอใจตนเอง เป็นการยกระดับจิตใจสูงขึ้น ไม่เกิดอาการฉุนเฉียวง่าย ประการที่สี่ ต้องเป็นคนอยู่กับตนเองได้ หมายถึงอยู่กับบ้านได้ ไม่ออกไปไหนทุกวัน มีงานอดิเรกในบ้านก็ทำไป หลายคนอยู่กับบ้านตนเองไม่ได้ รู้สึกเบื่อหน่าย ต้องคอยออกนอกบ้านเป็นประจำ บางครั้งไปที่ไหนก็ได้เพื่อไม่ต้องอยู่บ้าน ไปดูชมภาพยนตร์ ฟังเพลงคอนเสิร์ตเป็นประจำ หรือไปห้างสรรพสินค้าเพื่อทานข้าวในวันหยุดทุกครั้ง ถ้ามีวันหยุดยาวต่อเนื่องก็ถือโอกาสหยุดไปทั้งสัปดาห์เพื่อไปท่องเที่ยวต่างจังหวัดหรือต่างประเทศ ในรูปแบบแสวงบุญก็มี ราวกับไปหายาแก้ปวดเพื่อบรรเทาอาการเครียดและความทุกข์ในจิตใจ บุคคลเหล่านี้เป็นผู้มีความเครียดสูง มีแนวโน้วเกิดอาการสติแตกได้ง่ายและบ่อย
 

ถ้าท่านสนใจโปรดติดตามอ่านฟรีที่นี่ http://my.dek-d.com/kingphett/writer/view.php?id=587235





No comments yet

Sorry, the comment form is closed at this time.