septimus' blog

หน้ากาก

ความหมายตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน “หน้ากาก” คือ เครื่องบังใบหน้าทั้งหมดหรือบางส่วน สวมใส่เพื่อป้องกันสิ่งต่างๆ ใส่เพื่อปกปิดใบหน้า ใส่เพื่อเป็นการแสดง หรือเพื่อความบันเทิง หน้ากากมีมาตั้งแต่สมัยโบราณทั้งเพื่อประกอบพิธีกรรมและไว้ใช้งาน

 

 

 

 

ญี่ปุ่นเองก็มีประวัติการใช้หน้ากากมาอย่างยาวนาน โดยมีจุดประสงค์ที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นการใช้สำหรับพิธีกรรมทางศาสนา พิธีกรรมตามความเชื่อของท้องถิ่น ได้แก่พิธีกรรมเพื่อการรักษาคนป่วย หรือ พิธีกรรมการเผาศพ

 

 

 

 

โดยหน้ากากญี่ปุ่นก็จะมีลักษณะ ประเภท ความหมาย และความเป็นมาที่แตกต่างกันออกไป

 

 

 

หน้ากากบางส่วนนั้นมีพัฒนาการมาจากความเชื่อที่สืบต่อกันมา อันได้แก่ความเชื่อในสิ่งที่อยู่เหนือธรรมชาติ

 

 

Ghost Spirit (Onryo-Kei) หมายถึง “วิญญาณ”  

หน้ากากที่มีรูปร่างน่ากลัวดังข้างต้นนี้สื่อถึงวิญญาณที่เต็มไปด้วยความโกรธแค้นซึ่งเชื่อว่ามาจากนรก

หน้ากาก Onryo-Kei จึงมีความหมายถึงสิ่งชั่วร้ายหรือเป็นตัวแทนของความชั่วร้ายที่เข้ามาสร้างความเดือดร้อนให้แก่ชาวบ้าน หรือสร้างความเสียหายให้แก่พืชผลของชาวบ้านในสมัยก่อน 

 

 

 

Fierce God Style (Kijin-kei) หมายถึงเทพเจ้าซึ่งมีใบหน้าอันโหดเหี้ยม

โดยในวันก่อนปีใหม่ชาวญี่ปุ่นเชื่อว่าจะมีฟ้าฝนคะนอง สภาพอากาศมีการเปลี่ยนแปลงที่โหดร้าย ดังนั้นจึงได้จัดให้มีพิธีกรรมขับไล่ภูตผีปิศาจร้ายจนกลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติสืบต่อกันมาตราบจนถึงปัจจุบัน และในตอนเย็นของวันปีใหม่ชาวญี่ปุ่นในอดีตก็จะมีการไปร้องเพลงที่วัด เพื่อเป็นการขับไล่วิญญาณร้าย ซึ่งในขณะที่ร้องเพลงก็มักจะมีการโรยถั่วเพื่อเป็นการต้อนรับฤดูใบไม้ผลิที่กำลังจะมาถึงไปด้วย ดังนั้นหน้ากาก Kijin-Kei จึงเป็นสัญลักษณ์แห่งการปกป้องของชาวญี่ปุ่น

 

ตรั้นต่อมาในศตวรรษที่ 15 ก็มีการสร้างหน้ากากเพื่อความบันเทิงมากขึ้น เรียกหน้ากากประเภทนี้ว่า Kyogen Mask 

ซึ่งหน้ากากประเภทนี้มีหลายลักษณะ เลียนแบบทั้งหน้าคนและหน้าสัตว์ ไม่ว่าจะเป็นลิงหรือสุนัขจิ้งจอก

หน้ากากเหล่านี้จะถูกนำไปใช้ในการแสดง Noh อันเป็นนาฎศิลป์ชั้นสูงเพื่อความบันเทิง

 

หน้ากากมนุษย์ผู้หญิงและหน้ากากมนุษย์ผู้ชาย มีขึ้นเพื่อเป็นการเสริมบทบาทบนเวทีการแสดงให้ใกล้เคียงกับโลกแห่งความเป็นจริงมากขึ้น นอกเหนือจากที่มีหน้ากากวิญญาณทั้งฝ่ายปกป้อง ฝ่ายทำลาย และฝ่ายตัวตลกแล้ว

 

 

 

 

Noh  หรือละครโน เป็นศิลปะการแสดงชั้นสูงของชาวญี่ปุ่นที่มีประวัติยาวนานย้อนกลับไปได้ไกลถึงศตวรรษที่ 14

 

 

นับเป็นอีกหนึ่งวัฒนธรรมที่มีความเก่าแก่และได้รับการอนุรักษ์สืบทอดเอาไว้อย่างต่อเนื่องมาช้านาน จนในปี 2001 องค์การ UNESCO ได้ประกาศให้ละครโน เป็น Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity

 

 

 

 

ละครโนใช้นักแสดงเป็นผู้ชายทั้งหมด ประกอบด้วยดนตรีที่มีความสลับซับซ้อนเกินจะคาดเดา และฉากรูปต้นไม้แบบเรียบง่าย การแสดงท่าทางต่างๆ ล้วนมีความหมายต่อบทบาท อารมณ์ และบุคลิกของตัวละครทั้งสิ้น ในการแสดง ตัวละครจะเคลื่อนไหวอย่างช้าๆ และมักแสดงให้เห็นถึงแนวรูปเรขาคณิตอย่างชัดเจน

 

 

 

 

 

จุดเด่นสำคัญอย่างหนึ่งของละครโน ก็คือหน้ากาก โดยผู้แสดงบทบาทสำคัญของแต่ละเรื่องจะต้องสวมหน้ากากซึ่งแกะสลักจากไม้อยู่ตลอดเวลา และไม่เปิดเผยใบหน้าจริงโดยเด็ดขาด

 

 

 

 


หน้ากากเหล่านี้จะแสดงให้เห็นถึงเพศ อายุ ประเภทของตัวละคร และสีหน้าของตัวละครนั้นๆ เช่น ผู้หญิง คนแก่ คนหนุ่ม ปิศาจ นางฟ้า ฯลฯ

 

 

 

 

หากแต่ชมเพียงหน้ากากอย่างเดียวนั้นก็ไม่อาจบอกบอกเล่าเรื่องราวของตัวละครได้หมด ต้องอาศัยสิ่งอื่นๆ เป็นส่วนประกอบด้วย เช่น

 

 

เครื่องแต่งกาย

 

 

 

เสื้อผ้าเครื่องแต่งกายของละครโน เรียกว่า Noh shozoku ประกอบด้วยเสื้อผ้ามากมายหลายประเภท

ทั้งเสื้อชั้นใน เสื้อชั้นนอก และเสื้อคลุมแบบต่างๆ

เสื้อผ้าเหล่านี้มีส่วนสำคัญต่อการแสดงละครอย่างมาก เนื่องจากรูปแบบและของเสื้อผ้าจะช่วยบ่งบอกถึงฐานะ อารมณ์ และบุคลิกของตัวละครได้เป็นอย่างดี

ในการแสดงแต่ละครั้ง ผู้แสดงอาจต้องเปลี่ยนเสื้อผ้าหลายชุด โดยทำการเปลี่ยนต่อหน้าผู้ชมขณะอยู่บนเวทีแสดง

ตัวอย่างเสื้อผ้าที่ใช้ในการแสดงละครโน

 

Kariginu  สวมใส่โดยบทของปิศาจ เทพ จักรพรรดิ ชนชั้นสูง หรือนักบวช มักทอยกดอกสีเงินหรือทอง

 

Karaori  สวมใส่โดยตัวละครฝ่ายหญิง หรือชายหนุ่มเจ้าสำอางหรูหรา เป็นกิโมโนปักยกดอกหลายสี มีลวดลายที่ดูนุ่มนวลอ่อนโยน

 

 

Choken  เสื้อคลุมสำหรับบทหญิงสาวพรหมจรรย์หรือผีสาวในฉากเต้นรำ หรือบทของนักรบหนุ่มรูปงามและข้าราชสำนัก ทำจากผ้าที่มีความบางเบาเป็นพิเศษ และมีการปักลวดลายตราประจำตระกูลไว้บนชุด

 

 

Atsuita สวมใส่โดยตัวละครฝ่ายชาย สำหรับสวมใส่ใต้เสื้อคลุมอีกชั้นหนึ่ง มักทอเป็นลวดลายเรขาคณิต หรือลายอาวุธต่างๆ ให้ความรู้สึกแข็งแกร่ง

 

สี

 

 

ตัวอย่างสีที่บอกสถานะของตัวละคร

 

 


สีขาว หมายถึง ชนชั้นสูง
สีแดง หมายถึง หญิงสาว
สีฟ้าอ่อน หมายถึง อารมณ์ที่หุนหันพลันแล่น
สีน้ำเงินเข้ม หมายถึง คนที่มีความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น
สีเขียวอ่อน หมายถึง ข้าทาส บริวาร
สีน้ำตาล หมายถึง คนรับใช้ หรือชาวไร่ชาวนา

 

 

 

 

 

 

 

ขอขอบคุณข้อมูลเพิ่มเติมจาก www.arthousegroups.com

::::

::::

undefined

.

Nuno Banhat · สำนักวายุคีรี

นึกว่าจะได้เห็นหน้ากากผีเร่ร่อนจรจัดเผ่าดูไบตนนั้นซะอีก
แต่ยังไงซะที่นี่ยังคงคงปริ่มไปด้วยสาระความรู้สบู่นกแก้วมากมายเสมอ

:) จะหมั่นคิดถึงจ่ะ

:::
.
:::
.
septimus~
ขอบคุณท่านน้านูเจ้าค่ะ
เกรงว่าหน้ากากเผ่านั้นหายากถึงไม่มีค่ะคุณน้าค้า
เก้าะ แนวไหนๆ ก็ดั๊นนนนกลายเป็นแนวร่วมด้วยช่วยกันไปซ้าหมดค่า ฮาฮาฮา….
ว่าแต่ตอนนี้บ้านเราไม่มี เพลงจนตรอก เหรอคะคุณน้า
:::
.
:::
.
Benben Ja · ว.พ.

^^ นานาหน้ากาก
:::
.
:::
.
septimus ~
^^ เลือกไม่ถูกเลยเนอะคุณนก
:::
.
:::
.
Nuno Banhat ·  Top Commenter · สำนักวายุคีรี

เพลงจนตรอกซอกซอยน้าไม่เคยไม่รู้จักจ่ะ แต่ตอนนี้อยากกินข้าวซอยใส่น่องไก่มากกว่า
อื่นๆ ซิดนีย์สบายดีน้าาา
:::
.
:::
.
septimus ~

 555 ขอบคุณคุณน้ามากมายค่ะ

คุณน้าเมตตาร้องเพลงสามัคคีชุมนุมก็ได้คะระหว่างนี้ กินข้าวซอยใส่น่องไก่ไปร้องไป เพราะดีค่ะ

เห็นทางซิดนีย์เค้าก็จะร้องคะ

 

 

 

Comments are closed.