septimus' blog

ไม้พื้นเมือง … สายหยุด

 

 

Photobucket

 

 

สายหยุด                  หยุดกลิ่นฟุ้ง   ยามสาย   

สายบ่หยุด                เสน่ห์หาย      ห่างเศร้า    

กี่คืนกี่วันวาย            วางเทวษ       ราแม่    

ถวิลทุกขวบค่ำเช้า     หยุดได้          ฉันใด   

 

[ลิลิต ตะเลงพ่าย นิพนธ์โดย สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส (พระองค์เจ้าวาสุกรี สุวณฺณรํสี)]

 

 

 

เมขลาปลุกปล้ำ เอ้ย สอนโคลงบทนี้ให้แก่ชลาชลหนุ่มไทยไปโตเมืองนอกผู้กระหายความเป็นไทยโดยไม่รู้สาเหตุ

 

 

.

             

Photobucket

 

 

อ่านแม่เบี้ยแล้วเห็นเค้าพรรณนาความซะกระจ่างไปอย่างเดียว อุ๊บส์ ไม่ใช่ๆ ก็หลายอย่างอยู่

 

หากยังมีอยู่อีกอย่างที่ยังคงติดอยู่ในความอยากรู้อยากเห็น …  สายหยุด

 

 

 

 

 

 

 

Photobucket

 

 

 

 

 

ด้วยความเข้าใจวาดภาพไว้ล่วงหน้าว่าเป็นไม้ดอกโบราณของไทยแต่ดั้งเดิมสีขาวบริสุทธิ์

 

ทว่าเมื่อเสิร์ชดูรูปทางอินเตอร์เน็ตแล้วกลับพบด้วยความประหลาดใจบอกตนเองอย่างตกตะลึงว่าเป็น ดอก กระ ดัง  งา

 

 

?

 

??

 

 

ฮ่าฮ่า ได้เรื่อง ดอกสายหยุด จะเป็นดอกกระดังงา ไปได้อย่างไร

 

เรานี่ท่าจะไม่ได้เรื่องซะเหลือเกินแล้ว

 

ค้นต่อ…

 

 

 

 

 

 

 

Photobucket

 

“…สายหยุดดอกย้อยห้อยพวงยาน กลิ่นซาบซ่านนาสาดอกน่าเชย…

 

เป็นพระราชนิพนธ์ตอนหนึ่งในเรื่อง เงาะป่าในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5

 

 

.. ก็ยิ่งทำให้อยากรู้จักสายหยุดมากขี้นไปอีก

 

เห็นทีจะเป็นดอกไม้ที่มีกลิ่นหอมตลบอบอวล ยวนเย้าให้ใหลหลงเหมือนเมขลาชลาชลต่างหลงใหลซึ่งกันและกัน … รึเปล่า

 

 

 

 

 

 

 

Photobucket

 

 

 

 

 

แล้วก็พบ หลายความเห็นหลายแห่ง บอกกันเป็นหลายเสียงว่า หอมรื่น หอมหวาน หอมเย็นๆเหมือนผู้หญิงอ่อนโยนบอบบางและแสนดี และหอมแรงตั้งแต่เช้ามืดถึงเช้าตรู่ พอตกสายความหอมจะอ่อนตัวลงเป็นลำดับ หากก็ยังคงกลิ่นหอมอ่อนๆไว้ แล้วเริ่มส่งกลิ่นหอมแรงขึ้นๆอีกครั้งตั้งแต่พลบค่ำเป็นต้นไปจนมีกลิ่นหอมแรงที่สุดในตอนเช้ามืด … วนเวียนเวียนวนไปอยู่เช่นนี้

 

 

 

 

 

 

Photobucket

 

 

 

 

 

และก็ยังมีสายหยุดอีกชนิดหนึ่งที่หอมแรงจนถึงตอนบ่าย เรียก บ่ายหยุด (ล้อเล่น :p) เป็นสายหยุดที่ผ่านการวิวัฒนามาแล้วหลายเจนเนอเรชั่นจากป่าดงพงพีสู่ป่าคอนกรีตอันศิวิไลซ์แล้วไซร้ประมาณนั้น … ว่ากันว่า กลิ่นหอมนั้น ชาแนลก็ชาแนลเถอะ!

 

 

 

 

 

 

 

 

 Photobucket

 

 

 

 

 

ก็เห็นทีต้องรอกลับไปครั้งหน้า เสาะหาสายหยุดตัวจริงเสียงจริงมาสัมผัสดอมดมให้หอมหวานชื่นใจรู้จักกันจริงๆสักที ^^

 

 

 

 

 

 

 

 

Photobucket

 

 

 

 

สายหยุดแนะนำตัว:

 

ชื่อวิทยาศาสตร์ Desmos chinensis Lour.

ตระกูล ANNONACEAE (ตระกูลเดียวกับกระดังงา
น้อยหน่า และน้อยโหน่ง)

ชื่อสามัญ Desmos

 

ชื่อเรียกอื่นๆ เช่น กล้วยเครือ(ที่สระบุรี)  เครือเขาแกลบ(ที่เลย)  สาวหยุด(พบในหนังสืออักขราภิธานศรับท์ ของหมอปรัดเล พ.ศ. 2416 และในบทละครเรื่องอิเหนา)  เสลาเพชร(ที่สุราษฎร์ธานี) เป็นต้น

 

 

 

 

 

 

Photobucket

 

 

 

 

 

สายหยุดเป็นไม้รอเลื้อยหรือไม้พุ่ม ซึ่งสามารถเลื้อยเกาะไม้อื่นได้ไกล มักแตกกิ่งก้านสาขาที่ส่วนยอด และแผ่กิ่งก้านออกไปรอบๆ เป็นบริเวณกว้าง กิ่งอ่อนสีน้ำตาลมีขนปกคลุม เมื่อแก่จะมีสีดำเป็นมัน ใบเป็นใบเดี่ยว รูปรีแกมรูปหอก เรียงสลับ ผิวใบสีเขียวเข้มเป็นมัน มีใบดก

 

 

Photobucket

 




 

ส่วนดอกจะออกตามซอกใบห้อยย้อย เป็นดอกเดี่ยว มีกลีบดอก 5-6 กลีบ แต่ละกลีบจะบิดงอ กลีบรองดอกสั้น เกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียอยู่บนฐานกลางดอก เมื่อดอกอ่อนเป็นสีเขียว พอแก่จัดจะเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ออกดอกตลอดปี และยิ่งต้นที่มีอายุมากก็จะยิ่งออกดอกมาก และขนาดของดอกก็จะใหญ่ขึ้นและมีสีเหลืองเข้มขึ้นด้วย

 

 

 

 

Photobucket

 


 

 

 

สำหรับผลนั้นเป็นผลสดมีเนื้อจะออกรวมเป็นกลุ่ม เป็นผลย่อยกลมรี มีส่วนคอดเป็นข้อๆ คล้ายลูกประคำ ผลอ่อนมีสีเขียว

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Photobucket

 

 

 

และเปลี่ยนเป็นสีแดงเมื่อแก่

 

 

 

 

Photobucket

 

 

 

 

จนกระทั่งเป็นสีดำเมื่อสุก ภายในมีเมล็ดกลม ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ดหรือตอนกิ่ง

 

 

 

Photobucket

 

 

 

 

 


ประโยชน์ของสายหยุด 

ในด้านสมุนไพร รากของสายหยุดใช้เป็นยาแก้บิดหรือท้องเสีย ดอกสายหยุดนำไปสกัดน้ำมันหอม บำรุงหัวใจ หรืออาจใช้บำบัดโรคตามวิธีอะโรมาเทอราปี (Aroma therapy) หรือใช้เป็นหัวน้ำหอมสำหรับเครื่องสำอางต่างๆ

 

Photobucket

ในด้านไม้ดอกไม้ประดับนั้น สายหยุดเหมาะสำหรับปลูกในสวนไม้ดอก หรือในบริเวณบ้าน โดยทำนั่งร้านให้สายหยุดเลื้อยขึ้นไปปกคลุมอยู่ด้านบน เช่นเดียวกับเล็บมือนาง

 

 

 

 

Photobucket

 

 

ที่มา อินเตอร์เน็ต

 

 

 

No Comments

  1. septimus says:

  2. septimus says:

    โอย คุณนก มาบรรยายให้กันซะขนาดนี้ ต้องมีภาพมาให้ดูหน่อยแล้วค่ะ ^^

    ว่าแต่บ้านคุณแม่คุณนกคงจะหอมตลบอบอวลด้วยพรรณไม้นานาของไทย(โบราณ)เนาะคะ
    พูดแล้วอยากเห็นจัง จะมีใครใจดียอมถ่ายภาพมาให้ดูมั่งมั้ยน๊าาาา…

    *____^

  3. septimus says:

    ^_______^

    Thanks again ka P’,
    I do love it ka, sooooo beautiful,
    you’re excellent ka my dear sis xxx

    ( I prefer the red one as well ka ^^)

  4. septimus says:

    เพราะจังค่ะพี่ ขอบคุณจ้าดนั่กเจ๊า

    ..ตกลงแสงทิวาสูดกลิ่นจนหมดเลยเหรอคะ LOL..

  5. nokhasee says:

    คอนเฟิร์มค่ะคุณSeptimus หอมจริง ๆ ที่บ้านคุณแม่เลื้อยไปทั่วแล้วค่ะ
    ต้องตัดเลาะกิ่งลงบ้าง
    มิเช่นนั้นก็ไปพันต้นจำปีรวมถึงหน้าต่างอีกหลายบาน พร้อมพุ่งขึ้นไปเกาะหลังคา
    ไปบ้านคุณแม่แล้วสุขสุดๆทั้งกายและใจ..อืมมมมมมมมมมคิดถึงจัง

  6. athenaz says:

    so beautiful…

    Have a great day ka..

    hope you like my poem *_____^

  7. athenaz says:

    สายหยุด .. ห่างกลิ่นหาย .. กำจายหอม
    แสงทิวา ..ดมดอม .. กลิ่นเจ้า
    ราตรีเช้าย่ำค่ำ .. รวยกลิ่น.. ฤารา
    คืนวันผ่านฟ้าเฝ้า .. ฝากถวิล ..จินต์จาร
    xxx

  8. septimus says:

    5555….
    ท่านปู่มั่วซะพลิ้ววววว…
    ข้าเจ้าอ่านแล้วเผลอเคลิ้มมมมม…

    แป๊บนึง!

    ขอบคุณมากค่ะท่านปู่ของหนูดี

    ^_____^

  9. septimus says:

    LOL..
    ถึงเวลาน้ัน สอปอสอมอพอ รอนอพอฟอดอ ของท่านบัวธรรม ต้องหอมฟุ้งกระจายยยยยยย…คะ

    ขอขอบคุณบทประพันธ์ที่งดงามมากๆค่ะ อ่านแล้วสดชื่นนนนนจริงๆ

    ^________^

  10. septimus says:

    Hey luv, you suppose to be on the way to BKK,
    thanks a lot for your try to visit ka,
    BON VOYAGE my dear sis xxx
    and please say HELLO to Thailand for me ^__*

  11. septimus says:

    555…
    คุณไผ่ก็รู้จัก คงมีแต่เราที่มิรู้เรย

  12. normally says:

    งามแท้งามอีหลี ดวงมาลีชื่อสายหยุด
    กลิ่นหอมดังดอกพุด สีพิสุทธิ์อ่อนโยนตา

    กลิ่นหอมสายมักหยุด แต่บ่หยุดเสน่หา
    ยิ่งไกลครรไลลา ยิ่งคนึงถึงทุกวัน

    สายหยุดกลีบหย่อนย้อย เป็นริ้วส่อยฝอยสั้นสั้น
    กระดังงาต่างกัน กลีบอวบอ้วนแต่ชวนมอง

    อยากให้สายบ่หยุด จะยื้อยุดไว้ครอบครอง
    รักน้องถนอมน้อง เฝ้าโลมเล้าทุกเช้าแลง….

    (มั่ว ๆ พอเข้ากับหัวข้อเด้อคับเด้อ)

  13. buadhram says:

    สายหยุด พาช่วงเช้า…….เบิกบาน พี่เอย

    ถึงเที่ยง ยังประทาน…….ชื่นชื้น

    แมกมวล ผลิดอกจาร…….เกิดก่อ รมเยศ

    ดื่มด่ำ นำจิตฟื้น……….สู่ห้วง สรวงขวัญ

    ป.ล. โอ้โอ้ บำรุงหัวใจ…แอนด์ เอโรม่า เทอราปี่ ด้วย ดีจริง ดีจัง จะไปหามาปลูก
    เพราะที่ สอปอสอมอพอ รอนอพอฟอดอ มีแต่ กระดังงา งาม เท่านั้น ขอรับ

  14. rapeseed says:

    ดอกไม้ที่ชื่อเพราะมากคนึกถึงกลอนบทนี้ สายหยุดหยุดกลิ่งฟุ้งยามสาย สายบ่หยุดเสน่หายห่างเศร้า miss u ka.xxx

  15. korpai says:

    มันคล้ายเจ้ากระดังงามากเลย
    สามอย่างนี้ เล็บมือนาง สายหยุด และกระดังงา
    ที่รู้ๆมันเลื้อยแบบจอมขี้เกียจเหมือนเราเลย

Leave a Reply