septimus' blog

การทำความดีที่ได้ความวิบัติตอบแทน

 

 

 

ปรัชญาเล่นลิ้นที่ว่า…

 

 

ทำดีได้ดี มีที่ไหน ทำชั่วได้ดี มีถมไป

 

 

ในบางขณะ หลายคนอาจยึดถือเป็นจริงเป็นจังเอาได้…

 

 

อาจเพื่อประชดชีวิตในยามไม่สมประสงค์

 

 

อาจเพื่อปลอบใจตัวเองที่กำลังตกเรี่ยราด

 

 

และอาจเพื่อการอื่นอีกมากมาย… แล้วแต่ กาละ และ เทศะ ของคนผู้นั้น

 

 

 

.

ในการทำความดี มีคำพระท่านว่า สามารถสร้างความวิบัติได้ถึง ๔ ประการด้วยกัน ได้แก่

 

 

๑.     การทำความดีไม่ถูกที่

 

๒.    การทำความดีไม่ถูกบุคคล

 

๓.    การทำความดีไม่ถูกกาลเวลา

 

๔.    การทำความดีแล้วไม่ติดตามความดีของตน

 

 

๑. การทำความดีไม่ถูกที่

 

 

พระท่านยกตัวอย่างเช่น การจัดอาหารการกิน เครื่องใช้ไม้สอยต่างๆ ไปบูชาบวงสรวงกับผีสางนางไม้ ไร่นาเรือกสวน ต้นไม้ ภูเขา หอผี ศาลพระภูมิ โดยเข้าใจว่าเป็นการทำบุญที่ถูกต้องแล้วเรา ก็จะได้บุญ

 

 

แต่นักปราชญ์ทั้งหลายมีพระพุทธเจ้าเป็นต้นตรัสว่า เราทำบุญบูชาไม่ถูกต้องเราจะไม่ได้รับผลบุญนั้นเลย นั่นเพราะเราทำบุญไม่ถูกที่นั่่นเอง

 

 

๒. การทำความดีไม่ถูกบุคคล

 

 

คือตัวบุคคลผู้รับสิ่งของที่เราให้เขานั้นไม่ดี แต่เราก็ทำความดีกับเขา เช่นโจรขโมย คนเสียสติ คนจิตใจหยาบช้าที่บัณฑิตเรียกขานว่า คนพาล

 

 

ถ้าพวกเราท่านทั้งหลายไปสงเคราะห์ทำความดี ขวนขวายช่วยเหลืออุปถัมภ์บำรุงส่งเสริมให้กำลังแก่คนเหล่านี้ เช่นบำรุงด้วยอาหารการกินให้อิ่มหนำสำราญ ให้สิ่งเสพติดที่เขาโปรดปราณ ให้อาวุธยุทโธปกรณ์ส่งเสริมบำรุงกำลังเขา ก็ยิ่งทำให้คนเหล่านี้มีอันตรายมากขึ้น สร้างความไม่สงบ รังควาญความสุขก่อแต่กองทุกข์ มากขึ้น

 

 

การทำความดีในลักษณะนี้ บัณฑิตทั้งหลายท่านว่า เราทำความดีผิดคน

 

 

๓.    การทำความดีไม่ถูกกาลเวลา

 

 

สมมุติเราจะปลูกพืชพันธุ์ต่างๆ พืชที่ควรปลูกในฤดูฝนจึงจะเจริญงอกงามดีมีผลมากเราก็นำไปปลูกในฤดูแล้ง ในทางกลับกัน พืชที่ควรปลูกในฤดูแล้งเราก็นำไปปลูกในฤดูฝน ก็ทำให้พืชผลเสียหายไม่งอกงามหรือตายไป…การปลูกพืชพันธุ์ต่างๆผิดกาลเวลาก็ย่อมไม่ได้ผลที่สมบูรณ์ เสียเวลาเปล่าประโยชน์ เช่นเดียวกันกับการนำไม้เมืองหนาวมาปลูกในเมืองร้อน ไม้นั้นจะเจริญงอกงามได้ฉันใด เสียเวลาเปล่าๆอีก

 

 

เราจะทำความดีกับสัตว์ทั้งหลายเช่น ช้าง ม้า โค กระบือ สุนัข เสือ งูพิษ ที่เรามีเมตตาเลี้ยงดู ถ้าเราไม่ดูก่อนว่าเวลานี้ควรให้อาหารแก่สัตว์เหล่านี้ไหม เราควรเข้าไปใกล้สัตว์เหล่านี้หรือเปล่า ถ้าเราไม่รู้กาลเวลาอันควรก็เข้าไปใกล้สัตว์เหล่านี้ สัตว์เขาไม่รู้อะไรเขาก็ทำร้ายเอางวงฟาด เอาเขาขวิด กัดเราให้เจ็บปวด เป็นอันตรายหรือถึงตายไปก็ได้

 

 

ส่วนการทำความดีไม่ถูกกาลเวลากับคนเรานั้น คือเราไม่พิจารณาดูเสียก่อนว่าบุคคลหมู่ใด กลุ่มใดที่เราควรมีความเมตตาเขา อยากแนะนำสั่งสอนเขานั่นเอง ด้วยคนเราเกิดมามีนานาจิตตัง หลายระดับสติปัญญาต่างๆกัน   เราไม่เข้าใจเอาแต่เมตตาเขาเป็นส่วนใหญ่เพราะขาดสติปัญญา

 

 

เช่นเราไปพบคนพาลไม่รู้บาปบุญอะไร ใจหยาบช้า โหดร้ายต่อผู้อื่น เมื่อเราไปพบเขาเข้าก็อยากสอนให้เขาเป็นคนดีโดยไม่ดูกาลเวลาว่าควรสอนหรือไม่ควรสอนเขา  เราเดินหน้าแนะนำสั่งสอนเขาเลย นายโจรอย่าปล้นจี้ นายขโมยอย่าลักเอาสิ่งของบุคคลอื่น มันไม่ดี ผิดศีลธรรม ขอให้พากันละเลิกเสีย ด้วยความปรารถนาดีเมตตาแก่เขา แต่เราไม่ดูเวลาก่อนว่าสมควรสอนไหมในเวลานั้น เราก็ไปสอนเขาผู้เป็นคนพาล สอนไปสอนมาไม่หยุด ไม่รู้เวลาสอนธรรมะแก่เขา ธรรมะที่สอนให้คนพาลเหล่านั้นก็ไปขัดแย้งเอาเข้ากับกิเลสในจิตใจเขา  คนพาลก็โกรธผู้ที่สั่งสอนเขา สอนอยู่ได้ มีอะไรเป็นอาวุธอยู่ในมือก็ฉวยทำร้ายเราให้เจ็บปวดปางตายได้ เพราะเหตุเราสอนเขาเหล่านั้นผิดกาลผิดเวลาจึงมีโทษเสียประโยชน์

 

 

มีอีกกลุ่มบุคคลหนึ่งที่เรียกได้ว่าเป็นการทำความดีไม่ถูกกาลเวลาเช่นกันคือบุคคลที่ยังไม่เคยเข้าวัด ดังนั้นจึงทำบุญกราบไหว้บูชาพระไม่เป็น  เราก็ไปสอนเขาบังคับเขาให้เข้าวัดทำบุญกราบไหว้บูชาพระ    เขาไม่ทำเพราะเขาไม่รู้เรื่อง เราจึงเสียเวลาโดยใช่เหตุ

 

 

คนไม่เคยรักษาศีล เราก็ไปบังคับให้เขารักษาศีล  คนไม่เคยทำสมาธิภาวนา เราก็ไปบังคับให้เขานั่งทำสมาธิภาวนา คนยังไม่พร้อมพิจารณาธรรมะ เราก็ไปบังคับให้เขาพิจารณาธรรมะ  เขาย่อมพิจารณาไม่ได้ ไม่รู้เรื่อง

 

 

บุคคลผู้ที่จิตใจของเขายังไม่เป็นสมาธิหนักแน่น เขาก็ยังไม่ถึงเวลาที่จะพิจารณาธรรมะให้เข้าใจได้ บุคคลทั้งหลายเหล่านั้นแต่ละคนมีภูมิฐานสติปัญญาต่างกัน พระก็ดี โยมก็ดี เมื่อพูดคุยกัน สนทนากันเรื่องต่างๆหรือสนทนากันเรื่องธรรมะก็เหมือนกัน สนทนากันไปมาไม่รู้กาลเวลาว่าควรสอนหรือไม่ควรสอนเขา ก็ไปสอนไปบังคับคนอื่นให้เชื่อให้คล้อยตามตนเอง สนทนาไม่หยุดก็เกิดไม่พอใจ ถกเถียงกันขึ้นทั้งพระทั้งญาติโยมจนแตกแยกจากกัน จากหมู่คณะไป 

 

 

นับว่าเสียเวลา เปล่าประโยชน์ เพราะการทำความดีผิดเวลา

 

 

๔. การทำความดีแล้วไม่ติดตามความดี

 

 

เช่นผู้ที่ทำไร่ไถนา ปลูกพืชพันธุ์ต่างๆแล้วไม่ดูแลปล่อยทิ้งตามยถากรรม จะขึ้นหรือไม่ขึ้น น้ำ ปุ๋ย ก็ไม่เลี้ยงต้นไม้เลย ปล่อยให้เทวดารักษา บรรดาหญ้าเครือเขาเถาวัลย์ก็เกิดขึ้นทับถมปกคลุมต้นไม้เหล่านั้นจนมองแทบไม่เห็น แล้วพืชต่างๆและต้นไม้จะเจริญงอกงามขึ้นมาได้อย่างไร มีแต่จะตายหมดแล้วก็ไม่ได้ผลิตผลอะไร

 

 

การค้าขายเช่นสร้างตึกรามบ้านช่องก็เช่นกัน ถ้าทิ้งการก่อสร้างไว้ครึ่งๆกลางๆ จะขายออกไปก็ไม่ได้ ครั้นจะย้ายเข้าไปอยู่เองก็ไม่ได้อีก

 

 

บุคคลที่เคยช่วยสงเคราะห์คน เคยเข้าวัดทำบุญกุศลจำแนกแจกทานมาบ้างแล้ว แต่ต่อมาภายหลังได้หยุดไปด้วยเหตุผลทางโลกร้อยแปดประการ หรือเคยพิจารณาสังขาร อะไรเที่ยง อะไรไม่เที่ยง สิ่งใดเป็นทุกข์ สิ่งใดเป็นสุข สิ่งใดเป็นอัตตา สิ่งใดเป็นอนัตตาก็เคยพิจารณามาแล้วบ้างแต่ก่อน ก็กลับมาละเลิกเพิกถอนเสียไม่พิจารณาต่ออีก สติปัญญาก็ไม่เกิดขึ้น ผลออกมาแล้วจึงเรียกว่า ทำความดีแล้วไม่ติดตามความดี ก็ไม่เกิดผลดีอะไรขึ้นมา มีแต่วิบัติอย่างเดียว ซึ่งเป็นไปในทางเสื่อมเสียเท่านั้น

 

 

 

 

 

 

คัดจากหนังสืออนุสรณ์งานศพ ทำบุญอย่างไรจึงได้บุญมาก หน้า ๓๑-๓๙ พิมพ์ที่โรงพิมพ์นพรัตน์ กทม.

 

 

 

 

 

15 Comments

  1. house blue says:

    The Ships’s Voyages

    I feel engineering just can make it worse. Now there’s a channel to by no means treatment, now there is not going to become a probability for them to find out.

  2. Healing’s Dragon

    to find concerns to boost my web site!I suppose its ok for making utilization of a number of of your respective principles!!

  3. stop parking says:

    Whispering Misty

    So sorry you’ll pass up the workshop!

  4. The Slave of the Husband

    Looking for in advance to researching added from you afterward!…

  5. The Slave of the Husband

    Looking for forward to learning more from you afterward!…

  6. stop parking says:

    The Absent Game

    Between me and my husband we have owned extra MP3 players over the years than I can count, which include Sansas, iRivers, iPods (common & touch), the Ibiza Rhapsody, etc. But, the last few a long time I’ve settled down to one line of players.

  7. Souls in the Waves

    Fantastic Morning, I just stopped in to go to your website and believed I would say I experienced myself.

  8. septimus says:

    สวัสดีค่าคุณน้องศิราณีhakung ฮ่ะๆๆ……………ถึงว่าสิ พี่ก็นึกว่าหายไปไหนน๊า ที่แท้ก็ไปช่วยกู้หัวใจใครอื่นเขานี่เอง เสร็จแล้วอย่าลืมดูแลตัวเองด้วยนะคะน้องhakung พี่คิดถึงนะคะ

    แน่ะ จะมอบความสุขให้ทั้งทียังมีขี้เหนียวอีกนะเนี่ยะ เออ…เจ้าน้องคนนี้นี่ ฮ่ะๆๆ…………… แล้วกลับมาเร็วๆนะคะ

    ^__*

  9. hakung says:

    สวัสดีค่ะพี่เซป
    ไม่ได้เข้ามานานมาก คิดถึงทุกๆคนมากเลย ช่วงที่ผ่านมาก็ยุ่งเหยิงแต่กับเรื่องคนใกล้ตัวและคนไกลตัว ไปเป็นศิราณีชั่วคราว เพิ่งจะว่างแว๊บๆ เดี่ยวก็ต้องหายไปอีกพักใหญ่ ยังไม่ลืมพี่ และเพื่อนทุกๆคนนะคะ

    หวังว่าพี่เซปมีความสุขกายสบายใจแต่พอควรและยาวนานตลอดไปนะคะ (ไม่ให้มีมากกลัวหมดเร็ว แหะ แหะ)

  10. septimus says:

    ฮ่ะๆๆๆๆ………………..โอย ดีใจจังเลยค่าคุณkokosevenคะที่ได้ยินอย่างนี้ คุณkokosevenทำเอาข้าเจ้าปลื้มมากๆค่ะ

    ขออนุโมทนาบุญด้วยนะคะ

    ^__^

  11. kokoseven says:

    รู้หรือไม่ว่า คุณsept.คนนี้นี่แหละ เป็นแรงบันดาลใจ
    ให้ข้าเจ้าอัพบล๊อกด้วยเรื่องธรรมะ กับเค้ามั่ง

    ไม่ได้หวังอะไร แค่ขอให้ใจสงบนิ่งบ้าง เล็กน้อยถึงปานกลาง
    ก็คงมีความสุขเพิ่มตามวิถีทางของข้าเจ้ามั่งละครับ

  12. septimus says:

    สาธุ ขอให้พี่ได้บุญกุศลทบทวีคูณค่ะพี่คะ ที่เมตตาสรุปเป็นความง่ายๆสั้นๆสามารถเข้าใจกันได้โดยไม่ต้องใช้เวลาพิจารณากันมากนัก

    และก็อย่างที่พี่บอกนะคะคนเราเข้าใจผิดกันมากในปัจจุบันสำหรับการทำความดี จนมีปรัชญาเล่นลิ้น “ทำดีได้ดี มีที่ไหน ทำชั่วได้ดี มีถมไป” ให้ไขว้เขวกันเข้าไปใหญ่ แล้วจะเหลือมีใครสักกี่คนนะคะที่ยังเข้าใจอยู่ว่าการทำความดีที่ดีที่สุดแล้วคือการไม่หวังผลตอบแทนใดๆทั้งสิ้นน่ะค่ะ ^^

  13. athenaz says:

    sept อัพบล็อกเก่งจัง เดี๋ยวนี้ไม่มีเพลง ไม่มีรูป
    น้องพี่ละหมดเชียว !

    น้องพี่ละหมดเชียว ! …
    คำว่า”ละ”..หมายถึง ละ ลด เลิกนะคะ เขียนเองก็อ่านแล้วงงเองนะพี่อเธนาส์ก้อ :))

    ..

    พูดถึงทำความด๊ คนเราเข้าใจผิดกันมากนะ sept

    ทำความดีควรถึงพร้อมด้วยความเข้าใจในผู้รับความดีของเรา ที่อานิสงค์จากการกระทำจะลงไปถึง

    ไม่กอร์ปด้วยความงมงาย หนึ่ง

    ไม่กร์อปด้วยการหวังผลตอบแทน หนึ่ง
    ไม่กอร์ด้วยวยความอวิชชา ขาดการพิจรณา สถานที่ บุคคล กาลเวลาหนึ่ง

    สาธุ ขอให้ได้บุญกุศลตามศรัทธาในความดีที่ทำทุกครั้งไปนะคะท่านน้องผู้ทรงธรมม ^^

  14. septimus says:

    อ้าว พี่จ๋าแว่บมาได้หรือคะ หรือว่าเป็นtea breakคะ ^^

    พอดีเมื่อคืนคิดถึงป้าที่ข้าเจ้ารักที่สุดเพราะเดือนหน้าก็ปีใหม่แล้วและข้าเจ้าก็จะมีอายุเท่าท่านตอนที่เสียไปทั้งที่ท่านออกจะแข็งแรงมาโดยตลอด ก็เลยหยิบหนังสือธรรมมะมาอ่านเผื่อท่านน่ะค่ะพี่ เสร็จแล้วก็คิดว่าน่าจะอัพบล็อกแบ่งปันกันค่า

    อิอิ พี่อย่าอ่านนิ่งๆนานนักนะคะ เดี๋ยวจาผล็อยหลับไปน่ะค่ะ (อ้อ แล้วทางนี้ก็ปลอดคนพอดีค่ะ ฮ่ะๆ ใกล้คริสต์มาสก็อย่างนี้ประจำแหละค่ะสำหรับที่นี่)

    :)))

  15. athenaz says:

    sept อัพบล็อกเก่งจัง เดี๋ยวนี้ไม่มีเพลง ไม่มีรูป
    น้องพี่ละหมดเชียว !

    เดี๋ยวพี่ขอนั่งอ่านนิ่งๆนะคะ

Leave a Reply