ดวงตาของหัวใจ

หาก 'ดวงตา' คือหน้าต่างของหัวใจมนุษย์ … 'ภาพถ่าย' ก็คือดวงตาของหัวใจผม

ดวงตาของหัวใจ

พลิกอ่านประวัติศาสตร์ที่เกือบหล่นหาย : Red-Color News Soldier (红色新闻兵)

September 28th, 2017 · No Comments · กล้อง-ถ่ายภาพ, ต่างประเทศ, ประวัติศาสตร์, ประวัติศาสตร์จีน, วัฒนธรรม, หนังสือ

หลี่ เจิ้นเซิ่ง (李振盛) ในวัยหนุ่มครั้งเป็นช่างภาพหนังสือพิมพ์

หลี่ เจิ้นเซิ่ง (李振盛) ในวัยหนุ่มครั้งเป็นช่างภาพหนังสือพิมพ์

ชะตาชีวิตของคนคนหนึ่งนั้น แน่นอนว่าต้องพึ่งพาการดิ้นรนและต่อสู้ส่วนบุคคล แต่ก็จำเป็นต้องพิจารณาถึงบริบททางประวัติศาสตร์ด้วย (一个人的命运啊,当然要靠自我奋斗,但是也要考虑到历史的行程)

—– เจียง เจ๋อหมิน อดีตผู้นำรุ่นที่ 3 ของจีน และประธานาธิบดีคนที่ 5 ของสาธารณรัฐประชาชนจีน

***********************************

ผมพาครอบครัวไปเดินซื้อหนังสือในงานมหกรรมหนังสือ Big Bad Wolf Bangkok 2017 เมื่อกลางเดือนสิงหาคม 2560 ที่ผ่านมา

หลังจากที่เลือกซื้อหนังสือเด็กที่ดูน่าสนใจให้ลูกๆ ได้จำนวนหนึ่ง และปล่อยให้เด็กๆ ได้หยิบหนังสือที่เขาชอบคนละเล่มสองเล่ม ก่อนจะเดินออกมาชำระเงินผมเหลือบไปเห็นหนังสือปกสีแดงสดเล่มหนึ่ง เมื่อจับอ่านให้ชัดจึงเห็นชื่อหนังสือระบุว่า Red-Color News Soldier : Secret Archive Hidden For 40 Years, The Unseen Story of The Cultural Revolution

001-cover

หนังสือหนา 300 กว่าหน้า ปกหนังสือคลุมพลาสติกสีแดง พิมพ์ด้วยตัวหนังสือสีทอง กระดาษอาร์ตมันสลับกระดาษปอนด์ พิมพ์ในประเทศอิตาลีเล่มนี้แปะป้ายราคาไว้แค่ 230 บาท ผมจึงไม่รีรอที่จะซื้อหากลับบ้านมาด้วย

อีกหลายสัปดาห์ต่อมา ผมหยิบหนังสือเล่มนี้มาเปิดดู และพบว่ามันเป็นหนังสือที่ถือเป็นขุมทรัพย์ทางปัญญาของผู้ที่สนใจเรื่องจีนศึกษาโดยแท้

Red-Color News Soldier ถูกแปลอย่างตรงตัวจากภาษาจีนคือ หงเส้อซินเหวินปิง (红色新闻兵) หรือ นักรบข่าวสารสีแดง ซึ่งสะท้อนตัวตนของ หลี่ เจิ้นเซิ่ง (李振盛) อดีตช่างภาพของหนังสือพิมพ์เฮยหลงเจียง เดลี ผู้ถ่ายภาพและบันทึกเรื่องราวทั้งหมดในหนังสือเล่มนี้

บ้านเกิดของบรรพบุรุษของหลี่ เจิ้นเซิ่ง อยู่ที่มณฑลซานตง แต่ตัวเขาเองเกิดที่เมืองต้าเหลียน เมืองท่าสำคัญของมณฑลเหลียวหนิงในช่วงทศวรรษที่ 1940 ด้วยความสนใจในศิลปะ และหลงใหลในภาพยนตร์ ทำให้หลี่มีโอกาสได้เข้าเรียนสาขาภาพยนตร์ ในวิทยาลัยภาพยนตร์ฉางชุน (The Changchun Film School) ในมณฑลจี๋หลิน ทว่าเรียนอยู่ได้ไม่นานด้วยการเปลี่ยนแปลงทางด้านนโยบายของพรรคคอมมิวนิสต์จีนส่วนกลาง ทำให้เขาต้องหยุดเรียนกลางคัน และหันเหเข้าสู่เส้นทางอาชีพของการเป็นช่างภาพหนังสือพิมพ์

ความเคลื่อนไหวของการปฏิวัติทางวัฒนธรรมครั้งใหญ่ (文化大革命) เริ่มต้นขึ้นในเดือนพฤษภาคม 2509 (ค.ศ.1966) และสิ้นสุดในเดือนตุลาคม 2519 (ค.ศ.1976) หลี่ เจิ้นเซิ่ง ในฐานะช่างภาพหนังสือพิมพ์มีโอกาสสำคัญในการเข้าไปเป็นส่วนหนึ่ง และมีโอกาสได้บันทึกเรื่องราวประวัติศาสตร์ช่วงอันสับสนอลหม่านที่สุดในประวัติศาสตร์ของจีนยุคใหม่ เกือบจะครบถ้วนสมบูรณ์

003

                “หากวันหนึ่งเราจะสามารถตอบคำถาม (ถึงเบื้องหลัง เหตุผล ความคิด ความรู้สึกของผู้คนทุกระดับชั้นที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์การปฏิวัติวัฒนธรรม) และสามารถเข้าใจถึงแรงจูงใจ ซึ่งไม่เฉพาะแรงจูงใจส่วนตัว แต่หมายรวมถึงความหมายที่ซ่อนอยู่ของการปฏิวัติวัฒนธรรม ก็อาจเป็นเพราะหลักฐานที่นำเสนอโดยพยานผู้อยู่ในเหตุการณ์อย่าง ช่างภาพข่าว หลี่ เจิ้นเซิ่ง …” โจนาธาน ดี. สเปนซ์ หนึ่งในปรมาจารย์ด้านประวัติศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญด้านจีนศึกษาแห่งมหาวิทยาลัยเยลกล่าวยกย่องถึงผลงานและหลักฐานทางประวัติศาสตร์อันโดดเด่นของหลี่ที่ทิ้งไว้ให้กับชนรุ่นหลัง

ภาพถ่ายเป็นฟิล์มนับพันม้วนจากฝีมือการกดชัตเตอร์ของหลี่ในช่วงกลางทศวรรษที่ 1960 ถึงต้นทศวรรษที่ 1980 เป็นเหตุการณ์สำคัญต่างๆ ที่เกิดขึ้นในเขตตงเป่ย (东北) หรือพื้นที่มณฑลทางตะวันออกเฉียงเหนือของจีนที่ติดกับรัสเซีย และเกาหลีเหนือ ทำให้คนรุ่นหลังอย่างพวกเรา มีโอกาสได้เห็นภาพ เข้าใจชะตาชีวิต ความรู้สึกนึกคิด อารมณ์ร่วมของผู้คน และบริบททางประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นในห้วงเวลานั้นมากขึ้น

ดังภาษิตฝรั่งที่กล่าวว่า A picture is worth a thousand words หรือ หนึ่งภาพมีค่านับพันคำบรรยาย หลี่ เจิ้นเซิ่งมิเพียงบันทึกภาพนับพัน นับหมื่นภาพ แต่ยังบอกเล่าถึงเบื้องหน้า-เบื้องหลัง รวมถึงที่มาของภาพต่างๆ ที่เขาถ่ายไว้อย่างละเอียดอย่างเหลือเชื่อ ทั้งชื่อบุคคล สถานที่ วันเวลา คำพูด รวมถึงบรรยากาศ ฯลฯ

Red-Color News Soldier : Secret Archive Hidden For 40 Years  ถือเป็นหนังสือเล่มหนึ่งที่คู่ควรแก่การซื้อหามาอ่าน โดยหากได้ละเลียดเปิดหนังสือเล่มนี้ไปทีละหน้า ดูภาพถ่าย อ่านคำบรรยาย พร้อมกับการครุ่นคิดถึงอุปสรรคใหญ่ในอดีตของจีน ก็น่าจะทำให้เราสามารถเข้าใจปัจจุบันและอนาคตของประเทศมหาอำนาจใหม่ของโลกในศตวรรษที่ 21 ได้เพิ่มขึ้นไม่มากก็น้อย

004

005

000

วันที่ 24 ส.ค. 1966 เรดการ์ดบุกวัดจี๋เล่อ หนึ่งในสี่วัดชื่อดังของตงเป่ย กลางเมืองฮาร์บิน ทุบทำลายพระพุทธรูปเสียสิ้น

006

เรดการ์ดยังจับพระสงฆ์ของวัดสึกทั้งหมด พร้อมกับให้ถือป้าย “พระไตรปิฎกอะไร? ผายลมสุนัขไม่จบไม่สิ้น” โดยผู้ที่ชักนำเรดการ์ดเข้าไปปฏิบัติการในวัดคือพระสงฆ์ในวัดเอง

007

วันที่ 28 มิ.ย. 1967 สภาพเละเทะภายในห้องสมุดของวิทยาลัยวิศกรรมและการก่อสร้างฮาร์บิน หลังการวิวาทอันดุเดือด

หลี่ เจิ้นเซิ่งในวัยชรา กับ บันทึกประวัติศาสตร์ของเขา

หลี่ เจิ้นเซิ่งในวัยชรา กับ บันทึกประวัติศาสตร์ของเขา

Tags: ·····

No Comments so far ↓

Like gas stations in rural Texas after 10 pm, comments are closed.