ดวงตาของหัวใจ

หาก 'ดวงตา' คือหน้าต่างของหัวใจมนุษย์ … 'ภาพถ่าย' ก็คือดวงตาของหัวใจผม

ดวงตาของหัวใจ

Entries Tagged as 'วังพระอาทิตย์'

จาก “วังถนนพระอาทิตย์” ถึง “บ้านพระอาทิตย์” ตอนที่ ๖

July 13th, 2014 · Comments Off on จาก “วังถนนพระอาทิตย์” ถึง “บ้านพระอาทิตย์” ตอนที่ ๖ · กล้อง-ถ่ายภาพ, ชีวิต-สังคม, ท่องเที่ยว, ประวัติศาสตร์, วัฒนธรรม

004-Untitled-web

หนังสือกราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าฯ ของ พระยาวรพงศ์พิพัฒน์ (ม.ร.ว.เย็น อิศรเสนา) ทำให้พวกเราได้ทราบถึงข้อมูลบางประการเกี่ยวกับวังถนนพระอาทิตย์ในปีพุทธศักราช ๒๔๖๓ หรือเมื่อราว ๙๐ กว่าปีที่แล้วว่า อาณาเขตที่ดินอันเคยเป็นวังถนนพระอาทิตย์เดิมได้ถูกแบ่งแยกออกเป็น ๔ แปลงในหมู่ทายาทและบรรดาเชื้อสายสกุลอิศรเสนาที่สืบมาจากกรมหมื่นกระษัตริย์ศรีศักดิเดช หรือ พระองค์เจ้าพงศ์อิศเรศร์ เกือบทั้งสิ้น โดยยังคงอาศัยอยู่รวมกันในที่สี่แปลงนี้ โดยมีพระยาวรพงศ์พิพัฒน์ ทายาทผู้ครอบครองที่ดินหนึ่งในสี่แปลงเป็นผู้ปกครองดูแล อาณาเขตวังถนนพระอาทิตย์เดิมในสมัยที่กรมหมื่นกระษัตริย์ศรีศักดิเดชยังดำรงพระชนม์อยู่ และยังมิได้มีการแบ่งแยกออกเป็นสี่ส่วนนั้น น่าจะกล่าวได้ว่า ศูนย์กลางของวังคงไม่พ้นไปจากตำหนักที่ประทับ ตำหนักนี้เมื่อสิ้นพระชนม์แล้ว มีหลักฐานระบุว่าตกเป็นของหม่อมเจ้ากระจ่าง พระโอรสองค์ใหญ่ ตำหนักนี้คงจะอยู่ในที่แปลงใดแปลงหนึ่งในสี่แปลงนั้นเอง เพียงแต่ว่าในสมัยที่กล่าวถึงคือ ในรัชกาลที่ ๖ นั้น ศูนย์กลางความสำคัญของวังถนนพระอาทิตย์ได้ย้ายมาอยู่เสียที่บ้านพระยาวรพงศ์พิพัฒน์ ผู้เป็น “หม่อมราชวงศ์ผู้ใหญ่” ในสกุลแล้ว บ้านของเจ้าพระยาวรพงศ์ฯ ในขณะนั้น นอกจากตึกใหญ่ที่ระบุถึงในหนังสือกราบบังคมทูลแล้ว คงจะประกอบไปด้วยสิ่งปลูกสร้างเป็นเรือนบริวารอีกหลายหลัง เพราะปรากฎในประวัติชีวิตของท่านว่าได้มีกิจกรรมต่างๆ เกิดขึ้นที่บ้านแห่งนี้มากมายหลายหลาก ทั้งราชการและกิจการงานส่วนตัว ซึ่งแต่ละงานล้วนเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องต้องอาศัยฝีมือ หรือ แรงงานคนจำนวนสิบจำนวนร้อยทั้งสิ้น ในด้านงานราชการ ในสมัยที่ท่านรับราชการอยู่ในรัชกาลที่ ๕ นั้น ท่านจัดเป็นช่างหลวงคนสำคัญผู้หนึ่ง ซึ่งมีบทบาทและผลงานในด้านการก่อสร้าง ตกแต่งพระที่นั่งหรือพระตำหนักในบรมมหาราชวัง และในพระราชวังสวนดุสิต งานตกแต่งพระที่นั่งหรือพระตำหนัก ในส่วนของการจัดหาเครื่องใช้จำพวกมุ้ง […]

[Read more →]

Tags:············

จาก “วังถนนพระอาทิตย์” ถึง “บ้านพระอาทิตย์” ตอนที่ ๔

June 23rd, 2014 · Comments Off on จาก “วังถนนพระอาทิตย์” ถึง “บ้านพระอาทิตย์” ตอนที่ ๔ · กล้อง-ถ่ายภาพ, ชีวิต-สังคม, ท่องเที่ยว, ประวัติศาสตร์, วัฒนธรรม

ป้อมพระสุเมรุ

ประวัติการครอบครองวังถนนพระอาทิตย์ อาจกล่าวได้ว่าเริ่มต้นขึ้นพร้อมๆ กับการเริ่มต้นสกุลอิศรเสนา เมื่อพระบวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าพงศ์อิศเรศร์ องค์ต้นสกุลได้รับพระราชทานวังแห่งนี้ ในฐานะพระโอรสของ “วังหน้า” ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ ๒ “วังหน้า” ในรัชสมัยนั้น คือ สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์ โดยทรงเป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯ และสมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี จึงนับเป็นพระอนุชาร่วมพระชนกชนนีกับพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้าฯ สมเด็จพระบวรราชเจ้าฯ ทรงมีความดีความชอบในการศึกสงครามมาตั้งแต่ครั้งรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯ ทรงได้รับสถาปนาเป็นกรมขุนเสนานุรักษ์ และเลื่อนขึ้นเป็นกรมหลวงเสนานุรักษ์ในปลายรัชกาล โดยโปรดเกล้าฯ ให้รับพระบัณฑูรน้อย คือ เท่ากับมีพระอิสริยยศรองจากสมเด็จเจ้าฟ้ากรมหลวงอิศรสุนทร (คือ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย) ซึ่งทรงดำรงพระยศเป็นองค์รัชทายาทอยู่ในขณะนั้น ครั้นถึงรัชกาลที่ ๒ สมเด็จเจ้าฟ้ากรมหลวงเสนานุรักษ์ ทรงได้รับสถาปนาเป็นกรมพระราชวังบวรสถานมงคลอยู่ในฐานะพระมหาอุปราช แต่ทรงประชวรสิ้นพระชนม์เสียในรัชกาลที่ ๒ นั้นเอง สมเด็จพระบวรราชเจ้าเจ้ามหาเสนานุรักษ์ทรงมีโอรสธิดารวม ๔๐ พระองค์ แต่เมื่อขณะทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นกรมพระราชวังบวรฯ ในรัชกาลที่ ๒ นั้น มีพระโอรสที่เจริญพระชันษาถึงกำหนดออกวังเพียง ๓ พระองค์ ได้แก่ ๑.พระองค์เจ้าชายประยงค์ (ต่อมาทรงกรมเป็น กรมขุนธิเบศรบวร) ๒.พระองค์เจ้าชายปาน (ต่อมาทรงกรมเป็น กรมหมื่นอมรมนตรี) ๓.พระองค์เจ้าพงศ์อิศเรศร์ (ต่อมาทรงกรมเป็นกรมหมื่นกระษัตริย์ศรีศักดิเดช) พระองค์เจ้าชายประยงค์นั้น […]

[Read more →]

Tags:·············

ประวัติบ้านพระอาทิตย์ ตอนที่ ๑

June 4th, 2014 · Comments Off on ประวัติบ้านพระอาทิตย์ ตอนที่ ๑ · กล้อง-ถ่ายภาพ, การเมือง, ชีวิต-สังคม, ท่องเที่ยว, ประวัติศาสตร์, วัฒนธรรม, ศิลปะ-วรรณกรรม, หนังสือ

Untitled-4

สิบห้าปีก่อน เมื่อครั้งที่ผมมีโอกาสเหยียบย่างเข้ามาในบริเวณรั้วสีส้มอ่อน ของบ้านเลขที่ ๑๐๒/๑ บ้านหลังใหญ่ริมถนนพระอาทิตย์ เขตพระนคร ผมไม่ทราบเลยว่าตัวเองจะมีความผูกพันกับสถานที่แห่งนี้อย่างต่อเนื่องยาวนานขนาดนี้ “บ้านพระอาทิตย์” ซึ่งในปัจจุบันประกอบด้วยบ้านหลังใหญ่และอาคาร ประกอบเป็นหมู่ตึกจำนวน ๓ หลัง สวนหน้าบ้าน สระน้ำกลางบ้าน พร้อมต้นไม้ใหญ่ภายในรั้วสีส้มอ่อน จริงๆ แล้วดูเหมือนสถานที่ท่องเที่ยว หรือคฤหาสน์หลังใหญ่ของพ่อค้า คหบดีผู้ร่ำรวยมากกว่าอาคารสำนักงานของหนังสือพิมพ์และเว็บไซต์ ASTVผู้จัดการ รวมถึงบริษัทอื่นๆ อีกจำนวนหนึ่ง หลายครั้งที่มีชาวต่างชาติไม่ว่าจะเป็นฝรั่งหัวทอง หรือ นักท่องเที่ยวหัวดำชาวเอเชีย เดินดุ่มๆ เข้ามาในรั้วพร้อมยกกล้องถ่ายรูปขึ้นชักภาพเนื่องจากเข้าใจผิดคิดว่าสถานที่แห่งนี้เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญใจกลางเกาะรัตนโกสินทร์ ด้วยหลังคาทรงพีระมิด และสถาปัตยกรรมแบบตะวันตกสมัยรัชกาลที่ ๗ ของตัวบ้านพระอาทิตย์ ประกอบกับความร่มรื่นของต้นไม้ ดอกไม้ และสนามหญ้าสีเขียว … ความจริงแล้วก็ไม่ใช่แปลกที่จะมีคนเข้าใจผิดเช่นนั้น เพราะที่หน้าบ้านพระอาทิตย์มีการปักป้ายที่จัดทำโดยกรุงเทพมหานคร ระบุถึงความสำคัญของบ้านหลังนี้ไว้ดังนี้ “เดิมเป็นบ้านของ เจ้าพระยาวรพงษ์พิพัฒน์ (ม.ร.ว.เย็น อิศรเสนา) เสนาบดีกระทรวงวังในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ และต่อมาได้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัง หลังจากการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขสู่ระบอบประชาธิปไตย อาณาบริเวณบ้านเป็นที่ดินของตระกูลที่ตกทอดมาตั้งแต่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ เจ้าพระยาวรพงษ์พิพัฒน์ ได้สร้างบ้านของท่านลงในบริเวณนี้ มีขนาดพอสมควรแก่ฐานะ จนถึงปี พ.ศ.๒๔๖๙ เมื่อรัชกาลที่ ๗ […]

[Read more →]

Tags:·············