ดวงตาของหัวใจ

หาก 'ดวงตา' คือหน้าต่างของหัวใจมนุษย์ … 'ภาพถ่าย' ก็คือดวงตาของหัวใจผม

ดวงตาของหัวใจ

บอกลา “สึกิจิ” ตอนที่ 1

June 30th, 2016 · No Comments · กล้อง-ถ่ายภาพ, ต่างประเทศ, ท่องเที่ยว, ประวัติศาสตร์, วัฒนธรรม, สื่อ, อาหาร, เศรษฐกิจ

001-DSC_2129

04.30น. นาฬิกาปลุกดังขึ้น กลางโรงแรมเล็กๆ ในย่านอุเอะโนะ มหานครโตเกียว

ผมเอื้อมมือไปปิดนาฬิกา ก่อนงัวเงียลุกขึ้นมาแปรงฟัน และล้างหน้าแบบลวกๆ ก่อนจะสวมเสื้อแจ็คเกตกันฝน หยิบกระเป๋ากล้องสะพายออกจากห้องมุ่งหน้าไปยังสถานีโอกาชิมาชิ เพื่อที่จะจับรถไฟใต้ดินสายฮิบิยา ไปยังสถานีสึกิจิปลายทาง

ปลายเดือนมิถุนายน 2559 โตเกียวชุ่มฉ่ำไปด้วยร่องรอยของน้ำฝน บรรยากาศเช้ามืดของกรุงโตเกียวแตกต่างจากช่วงเวลากลางวันอย่างสิ้นเชิง บนชานชลาสถานีรถไฟใต้ดินมีคนยืนอยู่ไม่กี่คน เมื่อขึ้นไปบนรถไฟที่มุ่งหน้าไปยังตลาดสึกิจิ ที่นั่งก็มีว่างให้จับจองเกือบทุกตู้ มีสาวๆ ในชุดกิโมโนคู่หนึ่งนอนสัปหงกอยู่ใกล้ที่นั่งริมประตูคล้ายว่าพวกเธอเหน็ดเหนื่อยมาทั้งคืนและกำลังอยู่ระหว่างทางกลับบ้าน

002-DSC_2132-web

เมื่อพูดถึงชื่อ “สึกิจิ (Tsukiji; 築地市場)” เชื่อว่าคนไทยส่วนใหญ่ไม่รู้จักสถานที่แห่งนี้ แต่คนที่ชอบกินอาหารญี่ปุ่นอย่างปลาดิบ เชื่อว่าต้องเคยได้ยินชื่อ เพราะตลาดแห่งนี้ถือเป็นตลาดค้าส่งอาหารทะเลที่ใหญ่ที่สุดในโลก ที่มีนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกมาเยือนปีละหลายล้านคน

ร้านอาหารญี่ปุ่นในประเทศไทยหลายแห่งมักจะติดป้ายว่า “ปลานำเข้าตรงจากตลาดสึกิจิ สัปดาห์ละ X เที่ยว” อันเป็นการอ้างอิงถึงคุณภาพปลาว่าอยู่ในระดับดีที่สุด และจะทำให้สามารถตั้งราคาขายให้สูงขึ้นไปด้วยได้
ตลาดสึกิจิ ถือเป็นตลาดที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำสุมิดะ ใกล้ย่านใจกลางมหานครโตเกียว ติดกับย่านกินซ่า ย่านช้อปปิ้งระดับไฮเอนด์ชื่อดัง โดยพื้นที่ของตลาดมีขนาดใหญ่ถึง 230,000 ตารางเมตร หรือพอๆ กับพื้นที่ของสนามฟุตบอล 30 สนามเรียงต่อกัน

ไม่เพียงมีขนาดใหญ่โตมโหฬาร แต่มูลค่าทางเศรษฐกิจของตลาดแห่งนี้ก็มโหฬารตามไปด้วย กล่าวคือ

  • ทุกวันตลาดแห่งนี้มีการซื้อขายอาหารทะเลและสินค้าต่างๆ คิดเป็นมูลค่ากว่า 1,500 ล้านเยน หรือกว่า 5 แสนล้านเยนต่อปี ซึ่งนั่นหากคำนวณเป็นเงินไทยก็ 500 ล้านบาทต่อวัน และ 170,000 ล้านบาทต่อปี
  • ทุกๆ วันมีการประมูลปลาทูน่าซึ่งถูกจับและส่งจากทั่วโลกมายัง ณ ตลาดแห่งนี้เฉลี่ย 3,000 ตัว
  • เฉพาะมูลค่าของปลาทูน่าที่ประมูลซื้อขายกันในตลาดแห่งนี้ตกปีละ 20,000 ล้านเยน หรือ 6,800 กว่าล้านบาท
  • อาหารทะเลน้ำหนักราว 3-4 พันตัน นับร้อยนับพันชนิด ถูกซื้อขายผ่านตลาดแห่งนี้ทุกวัน และถูกส่งออกไปทั่วโลกกว่า 60 ประเทศ
  • ตลาดสึกิจิถูกแบ่งพื้นที่เป็นตลาดภายใน และตลาดภายนอก โดยตลาดภายในมีร้านค้าส่งปลา อาหารทะเล และสินค้าอื่นๆ ประมาณ 680 ร้าน ส่วนตลาดภายนอกมีร้านค้าประมาณ 400 ร้าน รวมแล้วมากกว่า 1,000 ร้าน
  • มีคนเข้าออกเพื่อทำงานในตลาดแห่งนี้ประมาณ 14,000 คนต่อวัน ไม่รวมลูกค้าและนักท่องเที่ยวอีกหลายหมื่นคน

003-DSC_2112-web

004-DSC_2113-web

005-DSC_2117-web

จากสถิติระบุว่า 1 ใน 6 ส่วน ของอาหารทะเลที่บริโภคกันทั่วโลกในแต่ละปีอยู่บนโต๊ะอาหารของชาวญี่ปุ่น ซึ่งนั่นเองบ่งชี้ให้ว่าตลาดสึกิจิมีความสำคัญแค่ไหนต่อชีวิตประจำวันของชาวญี่ปุ่น

ย้อนไปในอดีตประมาณ 400 กว่าปีก่อน สมัยโตเกียวยังใช้ชื่อเอะโดะ และถูกปกครองด้วยโชกุน โตกุกาว่า อิเอยาสึ โชกุนผู้กำลังก่อร่างสร้างมหานครแห่งใหม่ได้อพยพชาวประมงมาจากโอซาก้า และให้สิทธิ์ในการจับปลาแก่ชาวประมงเหล่านี้เพื่อป้อนให้ห้องครัวภายในพระราชวังเอะโดะ โดยเมื่อมีปลาเหลือจากที่ส่งเข้าวังเอะโดะแล้วชาวประมงทั้งหลายจึงนำปลาและอาหารทะเลต่างๆ มาจำหน่ายบริเวณเชิงสะพานนิฮอนบาชิ (Nihonbashi; 日本橋) ซึ่งต่อมาก็ขยายตัวเป็นตลาดใหญ่โต ว่ากันว่า อาหารทะเลที่ซื้อขายกันบริเวณตลาดเชิงสะพานนิฮอนบาชิเมื่อหลายร้อยปีก่อนนั้น หากคิดเป็นมูลค่าเงินเยนปัจจุบันก็อาจมีมูลค่าสูงถึง 100ล้านเยนเลยทีเดียว

006-Nohombashi

ภาพจาก http://nihombashi-tokyo.com/

007-Nohombashi

ภาพจาก http://nihombashi-tokyo.com/

กระทั่งช่วงต้นศตวรรษที่ 20 เมื่อเกิดแผ่นดินไหวใหญ่ในโตเกียว (Great Kanto earthquake) ในวันเสาร์ที่ 1 กันยายน ค.ศ.1923 ทำให้เกิดความเสียหายมหาศาลและมีผู้เสียชีวิตมากกว่าหนึ่งแสนคน บ้านพัก อาคารในกรุงโตเกียวต่างราบเป็นหน้ากลอง ตลาดปลานิฮอนบาชิก็พังทลายลงไปด้วยเช่นกัน จนต่อมาทางการกรุงโตเกียวจึงสร้างตลาดสึกิจิ ณ พื้นที่ปัจจุบันขึ้นมาทดแทน และเปิดให้บริการเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ.1935

ทุกวันนี้ตลาดสึกิจิเป็นแหล่งแลกเปลี่ยนสินค้าระหว่าง ผู้ค้าส่งหลัก (Primary Wholesaler) กับ ผู้ค้าส่งรอง หรือ ยี่ปั๊ว (Secondary Wholesaler) ไปยังร้านอาหาร ร้านค้าปลีก และผู้บริโภค โดยบทบาทของยี่ปั๊วนั้นคือการคัดสรร ประมูล แล่ปลา และควบคุมคุณภาพสินค้าให้กับลูกค้ารายย่อยอีกที

008-tsukiji

ภาพจากรายการ Tsukiji Market : Begin Japanology โดย NHK World

009-tsukiji

ภาพจากรายการ Tsukiji Market : Begin Japanology โดย NHK World

010-tsukiji

ภาพจากรายการ Tsukiji Market : Begin Japanology โดย NHK World

ยี่ปั๊ว หรือ พ่อค้าส่งรองในตลาดสึกิจิจะมีความเชี่ยวชาญอาหารทะเลแต่ละประเภท ชนิด เช่น ปลาทูน่า ปลาไหล หอย กุ้ง ปลาหมึก หอยเม่น ฯลฯ แตกต่างกันไป เพื่อจัดจำหน่ายอาหารทะเลตามชนิด ตามคุณภาพ และงบประมาณ ที่เหมาะกับลูกค้าที่สุด
ทั้งนี้บางร้านขายปลาในตลาดแห่งนี้มีประวัติการจำหน่ายปลาและอาหารทะเลมายาวนานกว่า 400 ปี เรียกได้ว่าทำธุรกิจขายปลามาหลายชั่วอายุคน และมีองค์ความรู้เกี่ยวกับการขายปลาตกทอดมายาวนานกว่าตลาดสึกิจิที่มีอายุ 81 ปีเสียอีก

011-DSC_2135

012-DSC_2141

013-DSC_2118-web

ข้อมูลอ้างอิง :
– รายการ Tsukiji Market  : Begin Japanology season 1 EP3 โดย NHK World
– รายการ World’s Largest Fish Market – Tsukiji Market : Japanology Plus Season 1 EP 18 โดย NHK World
– รายการ Trails to Tsukiji : NHK Program, 2014
– สารคดี Planet Food Goes Fishing โดย Pilot Guides (http://www.pilotguides.com/tv-shows/planet-food/series-6/planet-food-goes-fishing/)
– Origin Tsukiji Market (http://www.tsukiji-market.or.jp/youkoso/konjyaku/origin.htm)
– http://nihombashi-tokyo.com/

 

Tags: ················

No Comments so far ↓

Like gas stations in rural Texas after 10 pm, comments are closed.